احتمالاً خودتان هم متوجه شدهاید که هرچه مدت بیشتری از گوشیتان استفاده میکنید، باتری آن زودتر خالی میشود و مثل روزهای اول شارژ نگه نمیدارد. این اتفاق بیدلیل نیست. باتری گوشی به مرور زمان فرسوده میشود و بخشی از ظرفیت اولیهاش را از دست میدهد.
بیشتر گوشیها، تبلتها و لپتاپهای امروزی از باتریهای لیتیومیونی استفاده میکنند. این باتریها نسبت به اندازهشان انرژی زیادی در خود ذخیره میکنند و به همین دلیل سازندگان میتوانند گوشیهای باریکتر و سبکتری بسازند و فضای بیشتری برای سایر قطعات و امکانات داشته باشند.
با این حال، باتری لیتیومیونی با گذشت زمان بهتدریج ظرفیت خود را از دست میدهد. خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده میتوانید سرعت این فرسودگی را کمتر کنید و عمر باتری را افزایش دهید.
۱. نگذارید شارژ باتری خیلی کم یا خیلی زیاد شود
باتری گوشیهای آیفون و اندرویدی معمولاً زمانی عملکرد بهتری دارند که شارژ آنها بین ۲۰ تا ۸۰ درصد باشد. بهتر است تا جای ممکن اجازه ندهید شارژ گوشی مرتباً به زیر ۲۰ درصد برسد یا کاملاً صفر شود. از طرف دیگر، لازم نیست هر بار گوشی را تا ۱۰۰ درصد شارژ کنید.
شاید این توصیه کمی عجیب به نظر برسد، مخصوصاً اگر عادت دارید شبها گوشی را به شارژ بزنید و تا صبح همانطور رهایش کنید. اما باتریهای لیتیومیونی با شارژ شدن مداوم، تحت فشار بیشتری قرار میگیرند و گرمای بیشتری تولید میکنند؛ گرما هم یکی از عوامل مهم در فرسودگی باتری است.
اگر مجبورید گوشی را برای مدت طولانی به شارژ بزنید، حداقل آن را در جای خنک و دارای تهویه مناسب قرار دهید و از گذاشتن آن زیر بالش، پتو یا روی سطوحی که گرما را نگه میدارند خودداری کنید.
۲. همیشه یک پاوربانک یا شارژر همراه داشته باشید
اگر بخواهید همیشه شارژ گوشی را بین ۲۰ تا ۸۰ درصد نگه دارید، ممکن است بعضی وقتها کارتان سخت شود. بالاخره ممکن است بیرون باشید و شارژ گوشی ناگهان به ۱۵ یا حتی ۱۰ درصد برسد. برای چنین مواقعی بهتر است سراغ خرید پاوربانک بروید، کابل USB و یا شارژر مناسب همراهتان داشته باشید. البته بهتر است سراغ بهترین پاوربانکهای بازار بروید تا بیشتر به باتری گوشی آسیب نزنید. اگر هم زیاد با ماشین رفتوآمد میکنید، خرید شارژر فندکی میتواند گزینه کاربردیای باشد.
البته نوع شارژر هم اهمیت دارد. شارژرهای فستشارژ میتوانند در مدت کوتاهی باتری گوشی را تا حد زیادی پر کنند، اما استفاده مداوم از شارژ سریع میتواند باعث تولید گرمای بیشتر شود و در طولانیمدت روی سلامت باتری تأثیر بگذارد. بنابراین اگر عجله ندارید، استفاده از شارژ معمولی انتخاب بهتری برای استفاده روزمره است.

۳. وقتی عجله ندارید، گوشی را آهسته شارژ کنید
اگر در خانه یا محل کار هستید و زمان کافی برای شارژ کردن گوشی دارید، لازم نیست همیشه سراغ سریعترین روش شارژ بروید. یکی از روشهای ساده این است که گوشی را با کابل USB به لپتاپ یا کامپیوتر وصل کنید. سرعت شارژ از این طریق معمولاً کمتر است، اما برای زمانی که عجله ندارید گزینه مناسبی محسوب میشود.
در دستگاههای اپل، قابلیت Optimised Battery Charging یا «شارژ بهینه باتری» هم میتواند به حفظ سلامت باتری کمک کند. این قابلیت با یادگیری عادتهای شارژ شما، در برخی شرایط شارژ باتری را روی حدود ۸۰ درصد نگه میدارد و تکمیل شارژ را به زمان مناسبتری موکول میکند.
در نسخههای جدید iOS این قابلیت بهصورت داخلی وجود دارد و میتوانید آن را از تنظیمات باتری فعال کنید. کاربران اندروید هم بسته به مدل گوشی، ممکن است قابلیت مشابهی برای بهینهسازی شارژ در اختیار داشته باشند. البته همیشه شرایط ایدهآل نیست. فرض کنید میخواهید از خانه خارج شوید و ناگهان متوجه میشوید شارژ گوشی فقط ۱۰ درصد است. در چنین شرایطی، آهسته شارژ کردن چندان کمکی نمیکند.
یک ترفند ساده برای سریعتر شارژ شدن گوشی این است که هنگام شارژ، حالت هواپیما (Airplane Mode) را فعال کنید. با این کار بسیاری از ارتباطات و فعالیتهای پسزمینه متوقف میشوند و گوشی انرژی کمتری مصرف میکند.
۴. حالت ذخیره انرژی (Power Saving) را فعال کنید
شارژ کردن تنها راه مراقبت از باتری نیست. یکی دیگر از کارهایی که میتوانید انجام دهید، کاهش مصرف انرژی در زمانهایی است که شارژ کمی دارید. حالت Power Saving یا Low Power Mode با محدود کردن بعضی فعالیتهای گوشی، مصرف باتری را کاهش میدهد. برای مثال، ممکن است روشنایی صفحه کمتر شود، دریافت خودکار ایمیلها محدود شود، برخی اعلانهای غیرضروری با تأخیر نمایش داده شوند یا فعالیت پردازنده کاهش پیدا کند.
طبیعتاً این حالت همیشه مناسب نیست. مثلاً اگر منتظر یک اعلان مهم باشید، ممکن است محدود شدن فعالیتهای پسزمینه برایتان دردسرساز شود. اما وقتی شارژ گوشی رو به اتمام است و به شارژر دسترسی ندارید، میتواند چند ساعت بیشتر برایتان زمان بخرد.
معمولاً میتوانید با پایین کشیدن منوی تنظیمات سریع از بالای صفحه، گزینه Power Saving یا Low Power Mode را فعال کنید.
فعال کردن ذخیره انرژی (Power Saving) در آیفون و آیپد:
- Settings > Battery > Low Power Mode
اگر میخواهید این گزینه را به Control Centre اضافه کنید:
- وارد Settings شوید.
- به Control Centre بروید.
- گزینه Customise Controls را انتخاب کنید.
- گزینه Low Power Mode را به Control Centre اضافه کنید.
فعال کردن ذخیره انرژی (Power Saving) در گوشیهای اندرویدی:
در گوشیهای اندرویدی مراحل ممکن است بسته به برند و مدل گوشی کمی متفاوت باشد، اما معمولاً میتوانید از این مسیر به آن دسترسی پیدا کنید:
- وارد Settings شوید.
- گزینه Battery را انتخاب کنید.
- گزینه Power Saving Mode یا Battery Saver را فعال کنید.
در نهایت، لازم نیست برای سالم نگه داشتن باتری وسواس به خرج دهید. باتریهای لیتیومیونی بههرحال با گذشت زمان فرسوده میشوند. اما همین عادتهای ساده، مثل جلوگیری از داغ شدن گوشی، استفاده کمتر از شارژ سریع در مواقع غیرضروری و فعال کردن حالت ذخیره انرژی، میتوانند کمک کنند باتری برای مدت بیشتری عملکرد قابلقبولی داشته باشد.

۵. وقتی از وایفای و بلوتوث استفاده نمیکنید، آنها را خاموش کنید
یکی دیگر از مواردی که باید به آن توجه کنید، برنامهها و قابلیتهایی هستند که در پسزمینه بدون اینکه متوجه شوید باتری مصرف میکنند. در این میان، وایفای و بلوتوث از رایجترین عوامل مصرف پنهان باتری هستند.
وقتی این دو قابلیت روشن باشند، گوشی شما دائماً در حال جستوجو برای پیدا کردن شبکههای وایفای یا دستگاههای بلوتوثی اطراف است تا بتواند به آنها متصل شود. این فرآیند باعث میشود پردازنده گوشی بیشتر کار کند و در نتیجه انرژی بیشتری مصرف شود.
خاموش کردن آنها بسیار ساده است. کافی است نوار تنظیمات سریع گوشی را از بالای صفحه پایین بکشید و روی آیکونهای Wi-Fi و Bluetooth بزنید تا غیرفعال شوند. البته اگر همیشه به وایفای یا بلوتوث نیاز دارید، لازم نیست وسواس به خرج دهید؛ اما در زمانهایی که از آنها استفاده نمیکنید، خاموش کردن آنها میتواند به کاهش مصرف باتری کمک کند.
۶. دسترسی برنامهها را محدود کنید
هر بار که یک برنامه جدید روی گوشی نصب میکنید، معمولاً اجازه دسترسی به بخشهایی از گوشی را از شما میخواهد. بعضی از این دسترسیها کاملاً طبیعی هستند؛ مثلاً یک برنامه قدمشمار برای ثبت تعداد قدمها به اطلاعات حرکتی شما نیاز دارد یا یک اپلیکیشن مسیریابی باید به موقعیت مکانی شما دسترسی داشته باشد. اما همه برنامهها واقعاً به این اطلاعات نیاز ندارند.
بعضی از اپلیکیشنها حتی زمانی که از آنها استفاده نمیکنید، در پسزمینه به موقعیت مکانی شما دسترسی پیدا میکنند تا اطلاعات جمعآوری کنند یا تجربه کاربری را شخصیسازی کنند. این فعالیتهای پنهان میتوانند به مرور زمان باعث مصرف بیشتر باتری شوند. خوشبختانه میتوانید دسترسی برنامهها به موقعیت مکانی را مدیریت کنید.
در آیفون و آیپد:
- وارد Settings شوید.
- به بخش Privacy & Security بروید.
- گزینه Location Services را انتخاب کنید.
- برنامه موردنظر را انتخاب کنید و دسترسی Precise Location (موقعیت مکانی دقیق) را روشن یا خاموش کنید.
در گوشیهای اندرویدی و برای جلوگیری از جستوجوی مداوم وایفای و بلوتوث:
- وارد Settings شوید.
- به بخش Security & Location > Location > Advanced بروید.
- گزینههای مربوط به Wi-Fi scanning و Bluetooth scanning را غیرفعال کنید.
برای محدود کردن دسترسی برنامهها به موقعیت مکانی در پسزمینه:
- وارد Settings شوید.
- به بخش Apps & Notifications بروید.
- گزینه Advanced > App Permissions را انتخاب کنید.
دسترسی برنامههایی که نیاز ندارند دائماً به موقعیت مکانی شما دسترسی داشته باشند را محدود کنید.

کنترل برنامههایی که در پسزمینه فعال هستند
برخی برنامهها حتی زمانی که باز نیستند، در پسزمینه بهروزرسانی میشوند و اطلاعات جدید دریافت میکنند. بررسی این برنامهها میتواند تأثیر زیادی روی مصرف باتری داشته باشد.
در دستگاههای iOS مسیر زیر را دنبال کنید:
- Settings > General > Background App Refresh
در این بخش میتوانید ببینید کدام برنامهها اجازه دارند در پسزمینه بهروزرسانی شوند و موارد غیرضروری را خاموش کنید.
در گوشیهای اندرویدی میتوانید میزان مصرف باتری هر برنامه در پسزمینه را محدود کنید. برای این کار:
- وارد Settings شوید.
- به بخش Apps & Notifications بروید.
- گزینه Advanced > Battery > Background restriction را انتخاب کنید.
- برنامههایی را که استفاده نمیکنید یا مصرف زیادی دارند، محدود کنید.
۷. برنامههای غیرضروری را ببندید
باز بودن همزمان چندین برنامه میتواند فشار زیادی به باتری گوشی وارد کند. هر برنامهای که باز است، حتی اگر در حال استفاده مستقیم از آن نباشید، بخشی از توان پردازنده و حافظه گوشی را مصرف میکند.
برای افزایش عمر باتری بهتر است هر چند وقت یکبار برنامههایی را که دیگر به آنها نیاز ندارید ببندید. این کار علاوه بر کاهش مصرف انرژی، باعث میشود گوشی روانتر کار کند و عملکرد بهتری داشته باشد.
عادت کنید برنامههای بلااستفاده را از صفحه برنامههای اخیر (Recent Apps) کنار بزنید یا از تنظیمات گوشی برای مدیریت فعالیتهای پسزمینه آنها استفاده کنید.
۸. دستیارهای صوتی را خاموش کنید
دستیارهای صوتی مثل Siri، Bixby و Google Assistant معمولاً در پسزمینه گوشی فعال هستند. این قابلیتها در بسیاری از مواقع بسیار کاربردی هستند، مخصوصاً وقتی دستتان مشغول است و نمیتوانید گوشی را لمس کنید. اما برای اینکه بتوانند به فرمانهای صوتی شما پاسخ دهند، باید دائماً منتظر شنیدن کلمات فعالکننده باشند. همین فعالیت مداوم در پسزمینه میتواند به مرور مقدار کمی از باتری گوشی را مصرف کند.
اگر زیاد از دستیار صوتی استفاده نمیکنید، بهتر است آن را غیرفعال کنید یا دسترسیهای آن را محدود کنید. این کار معمولاً از طریق تنظیمات گوشی یا بخش برنامهها (Apps) امکانپذیر است. کافی است برنامه مربوط به دستیار صوتی را پیدا کنید و تنظیمات دسترسی یا فعال بودن آن را تغییر دهید.

۹. مراقب میزان روشنایی صفحه باشید
صفحهنمایش یکی از بزرگترین مصرفکنندههای باتری در گوشی است. بسیاری از گوشیهای جدید آیفون و اندروید به قابلیت تنظیم خودکار روشنایی مجهز هستند و میتوانند با توجه به نور محیط، میزان روشنایی صفحه را تغییر دهند. اما با این حال، همیشه میتوانید خودتان هم روشنایی صفحه را تنظیم کنید. کافی است نوار تنظیمات سریع را از بالای صفحه پایین بکشید و با استفاده از نوار روشنایی، میزان نور صفحه را کم یا زیاد کنید.
در گوشیهای اندرویدی و آیفونهای قدیمیتر (قبل از مدلهایی مثل iPhone X و iPhone 12)، این گزینه معمولاً بهصورت یک نوار افقی نمایش داده میشود. در مدلهای جدیدتر آیفون، تنظیم روشنایی به شکل عمودی در بخش کنترل سنتر قرار دارد.
کم کردن روشنایی صفحه، مخصوصاً زمانی که در محیطهای کمنور هستید، میتواند تأثیر قابلتوجهی روی مصرف باتری داشته باشد.
۱۰. از حالت تاریک (Dark Mode) استفاده کنید
این روش بیشتر برای گوشیهایی کاربرد دارد که از نمایشگرهای OLED استفاده میکنند؛ از جمله آیفونهای جدیدتر (با iOS 15 یا بالاتر) و بسیاری از گوشیهای جدید اندرویدی مانند مدلهای جدید سامسونگ، گوگل پیکسل و سونی.
در نمایشگرهای OLED، هر پیکسل بهصورت جداگانه نور تولید میکند. به همین دلیل، پیکسلهای مشکی برای نمایش رنگ سیاه تقریباً هیچ انرژی مصرف نمیکنند.
این موضوع با نمایشگرهای LCD و LED متفاوت است؛ در این صفحهنمایشها نور پسزمینه همیشه فعال است و تفاوت زیادی بین نمایش رنگهای روشن و تیره از نظر مصرف انرژی وجود ندارد. بنابراین اگر گوشی شما نمایشگر OLED دارد، فعال کردن حالت تاریک میتواند به کاهش مصرف باتری کمک کند.

فعال کردن Dark Mode در آیفون:
- وارد Settings شوید.
- گزینه Display & Brightness را انتخاب کنید.
- در بخش Appearance، حالت Dark را فعال کنید.
فعال کردن Dark Mode در اندروید ۱۰ و نسخههای جدیدتر:
- وارد Settings شوید.
- گزینه Display را انتخاب کنید.
- وارد بخش Dark Theme یا Dark Mode شوید و آن را روشن کنید.
با رعایت همین چند نکته ساده میتوانید فشار کمتری به باتری گوشی یا دستگاه خود وارد کنید و کمک کنید برای مدت طولانیتری عملکرد خوبی داشته باشد.
